Βόρειο και ανατολικό Αιγαίο (Τραγούδια και σκοποί)

Βόρειο και ανατολικό Αιγαίο

1) “Η συμπεθέρα” (Ικαρία)

Αποτελείται από δίστιχα τα οποία συναντάμε και με παραλλαγές. Χορός: Συμπεθέρα.

Νάτος κι έρχεται από πέρα δώσ’ του φουστανιού σου α(γ)έρα,
δώσ’ του δώσ’ του και ας πάει τούτη η γης θα μας εφάει.

Τούτη η γης που την πατούμε ούλοι μέσα θε να μπούμε,
τούτη η γης με τα χορτάρια τρώει νιες (νιους)  και παλικάρια.
(τούτη γης με τις ελιές τρώει γέρους και γριές)

Αχ κακό βρε συμπεθέρα που ‘εν ήρθες την Δευτέρα
μόνον ήρθες  το Σαββάτο που’ ταν όλα άνω κάτω.

Τον Καριώτικο χορό πως τον αγαπώ εγώ,
τον Καριώτικο χορεύω κι όσο νιμπορώ σαρτεύω.

Δώσ’ του δώσ’ του δώσ’ του πέρα (δώστου πέρα δώστου πέρα) δώσ’ του φουστανιού α(γ)έρα,
δώστε του για να πρυμίσει(πρεπίσει) κι ο χορός να νοστιμίσει.
(δώστου δώστου παλικάρι σύρε το χορό με χάρη).

Πως χορεύουν οι λωλοί, δίχως λύρα και βιολί
πως χορεύουν οι γαδάροι δίχως σέλα και σαμάρι.

Οι Καριώτες πώς γλεντούνε όταν ούλοι θα βρεθούνε
καθισμένοι σε μια πλάκα με τη τσαμπουνοφυλάκα.

Η τσαμπούνα παίζει ωραία άμα βρει κρασοπαρέα
βρε κι εμείς σ’ αυτόν τον τόπο εγλεντάμε μ’ άλλο τρόπο.

Χόρευγε Μαριώ και Ρήνη χόρευγε κι εσύ Φροσύνη
για τα ‘σένα παίζουν τούτα οι τσαμπούνες τα λαούτα.

Πού τραβάς βρε συμπεθέρα μια γιαλό και μιαν αθέρα
στο γιαλό και στον αθέρα ίντα ψάχνεις συμπεθέρα;

Πέρα στον πλατύν αθέρα έχασα μια μπουζουνιέρα,
φύσ’ αγέρα φύσ’ αγέρα για να βρω τη μπουζουνιέρα.

Πού θα πάμε συμπεθέρα στον γιαλό για στον αθέρα,
στο γιαλό θε να βραχούμε στο βουνό θε να χαθούμε.

Πέρα στου χωριού τη βρύση τον Καριώτικο έχω στήσει,
και χορεύουν κοπελούδια σαν τα δροσερά λουλούδια.

Χόρευ(γ)ε καημένη γραι’ στων παιδιών μας τις χαρές,
δες και με καημένε γέρο πως πηδώ και πως σαρτεύω.

Πέρα πέρα πέρα πέρα στα Αμάλου και πιο πέρα
πέρα πέρα πέρα πέρα ίσα με την Προεσπέρα.

2) “Τα Τσ(ι)μαντριγιανά κορίτσια” (Λήμνος)

Χορός: Μπρός πίσω ή Τσ’μαντριγιανά κορίτσια.

Τα τσ’μαντριγιανά κορίτσια στείλανε αναφορά,
στον παπά και στον δεσπότη και γυρεύουν παντρειά.
Κι είναι παραπονεμένα αχ τα κουρτσούδια τα καημένα,
κι είναι παραπονεμένα τα κουρτσούδια τα καημένα.

Ο δεσπότης απαντάει λάβετε υπομονή,
να ρωτήσω να ξετάξω που ‘ναι οι καλοί γαμπροί.
Να ρωτήσω στα χωριά τον παπά κ’ την παπαδιά,
να ρωτήσω στα χωριά τον παπά κ’ την παπαδιά.

Κάτω στη Μεγάλη Χώρα στου Ντουρά το μαγαζί,
εκεί πάνε και συχνάζουν όλο διαλεχτοί (όλοι οι καλοί) γαμπροί.
Τώρα πάνε και αλλού δίπλα μέσ’ του Ψαριανού,
τώρα πάνε και αλλού δίπλα μέσ’ του Ψαριανού.

3) “Η χρυσή παρηγοριά μου”  (Ικαρία)

Τραγούδι από τα παράλια της Μικράς Ασίας και ιδιαίτερα από την περιοχή της Σμύρνης τροποποιημένο από τους κατοίκους της Ικαρίας και ενταγμένο και στο δικό τους ρεπερτόριο. Χορός : Καρσιλαμάς ή Αργιλαμάς.

Η χρυσή παρηγοριά μου ειν’ το κρασάκι μου (2)
με αυτό διασκεδάζω το μεράκι μου. (2)
Τί κακός που ‘ναι ο κόσμος αχ μανούλα μου (2)
τί τους μέλει κι αν ξοδιάζω τη σακούλα μου; (2)
Κι αν χρωστώ εις την ταβέρνα πάλι τα ξοφλώ (2)
κι αν πατώ κι ομπρός κι οπίσω πότε σκουντουφλώ. (2)
Κι αν γλιστρώ και πέφτω κάτω κι αν λασπώνουμαι (2)
ακουμπώ τα δυο μου χέρια και σηκώνουμαι. (2)
Κόκκινά μου ραπανάκια φύλλα πράσινα (2)
ας το πιούμε το κρασάκι κι όξω βάσανα
εις υγείαν της παρέας κι όξω βάσανα.

4) “Σγουρέ βασιλικέ μου”  (Ικαρία)

Χορός: Μπάλλος

Σγουρέ βασιλικέ μου και μαντζουράνα μου
εσύ θα με χωρίσεις από τη μάνα μου.
Εσύ θα με χωρίσεις από τη μάνα μου
σγουρέ βασιλικέ μου και μαντζουράνα μου.

Εσύ ‘σαι το σταφύλι κι εγώ το τσάμπουρο
φίλα με συ στα χείλη κι εγώ στο μάγουλο.
Φίλα με συ στα χείλη κι εγώ στο μάγουλο
εσύ ‘σαι το σταφύλι κι εγώ το τσάμπουρο.

5) ”Στου Πάπα το μπουγάζι” (Ικαρία)

Χορός: Συρτός

Στου Πάπα το μπουγάζι (στενό θαλάσσιο πέρασμα) κάτω στην Ικαριά
μπρατσέρα κινδυνεύει, Παναγιά μου, μ’ όλη τη σιρμαγιά (2)

Γυρίζει τριγυρίζει  λιμάνι για να βρει
στα κύματα παλεύει, Παναγιά μου, ν’ αράξει δε μπορεί.(2)

Δε θέλω τη μπρατσέρα ούτε τη σιρμαγιά
μον’ θέλω τους λεβέντες, Παναγιά μου, που ‘ν απ’ την Ικαριά.(2)

6) ”Μπαρμπούνι μου θαλασσινό” (Λέσβος)

Χορός: Καρσιλαμάς

Μπαρμπούνι μου θαλασσινό (κι) ολόχρυσό μου ψάρι (2)
κρίμα εγώ να σ’ αγαπώ και άλλος να σε πάρει.(2)

Κάλλιο(α) καλόγρια σε μοναστήρι,παρά για σένανε στο παραθύρι. (2)

Ψαράς θα γίνω στη στεριά, με δίχτυα μανωμένα (δολωμένα) (2)
για να ψαρέψω μια καρδιά, που δεν (να) πονεί για μένα.(2)

Κάλλιο(α) καλόγρια με μαύρο ράσο, παρά με (για) σένανε και να γεράσω. (2)

Αγάπα με να σ’ αγαπώ θέλε με να σε θέλω (2)
γιατί θε νά ‘ρθει ένας καιρός να θες και να μη θέλω. (2)

Πρώτα σ’ αγάπαγα με την καρδιά μου, τώρα σ’ αρνήθηκα (σε μίσησα) με τα σωστά μου. (2)

Εγώ ‘λεγα βρυσούλα μου πως έτρεχες για μένα (2)
συ γύριζες και πότιζες όλα τα διψασμένα. (2)

Πρώτα σ’ αγάπαγα με την καρδιά μου, τώρα σ’ αρνήθηκα (σε μίσησα) με τα σωστά μου. (2)

7) Τα ξύλα (Λέσβος)

8) Τσαμούρικος Ικαριώτικος (Ικαρία)

9) Ικαριώτικος (παλαιός) (Ικαρία)

10) Μαζωμένος (Λέσβος)

11) Απτάλικος (Λέσβος)