Ήπειρος
Χοροί : 1) Θ(η)λικωτός 2) Τσιτομήτρος 3) Πουλάκι 4) Φυσούνι, Ελενάκι 5) Ζαγορίσιος*
1) Θ(η)λικωτός (Ν.Ιωαννίνων)
Ο Θ’λικωτός χορεύεται στην περιοχή της Κόνιτσας και συγκεκριμένα σε δύο από τα Μαστοροχώρια, την Πυρσόγιαννη και την Καστάνιανη. Πήρε το όνομά του από τη λαβή των χεριών που είναι αγκαζέ ή σαν σε θηλιά. Χορεύεται από άνδρες και γυναίκες σε δύο ομόκεντρους κύκλους, με τις γυναίκες να χορεύουν στον εσωτερικό και τους άνδρες στον εξωτερικό κύκλο. Στην Καστάνιανη τραγουδιέται με το τραγούδι «Είμαι μικρό το μαύρο» και υπάρχει κίνηση και προς την αντίθετη φορά του κύκλου. Στην Πυρσόγιαννη τραγουδιέται με το «Βλαχούλα εροβόλαγε».
Πηγή – Πληροφορίες : Θανάσης Μπέας
Προτεινόμενο βίντεο : Ο Θ’λικωτός όπως χορεύεται στην Καστάνιανη.
2) Τσιτομήτρος (Ν.Θεσπρωτίας, Ν. Ιωαννίνων)
Ο Τσιτομήτρος κατά κανόνα παίζεται σόλο. Υπάρχουν όμως και λόγια που αναφέρονται σε ιστορικό πρόσωπο που κατάγεται από τη βορινή Θεσσαλία. Είναι χορός βαρύς και το στήσιμο των χορευτών δώρειο και λιτό. Τον χορό τον συναντάμε στα χωριά Πόποβο και Μαζαρακιά Θεσπρωτίας και στο Σιστρούνι Λάκκας Σουλίου Ιωαννίνων.
Πηγή – Πληροφορίες: Παναγιώτης Τζόκας
Προτεινόμενο βίντεο :
3) Πουλάκι (Ν.Θεσπρωτίας)
Χορός από το νομό Θεσπρωτίας που προφανώς πήρε το όνομά του από το τραγούδι με το οποίο χορεύεται. Το χορευτικό του μοτίβο έχει μία σχετική ομοιότητα με τον Ζαγορίσιο.
Πηγή – Πληροφορίες : Παναγιώτης Τζόκας
Προτεινόμενο βίντεο :
4) Φυσούνι (Ν.Πρέβεζας), Ελενάκι (Ν.Ιωαννίνων)
Πρόκειται για δύο διαφορετικές μελωδίες ή τραγούδια που τα συναντάμε σε περιοχές και χωριά των νομών Ιωαννίνων και Πρέβεζας με το ίδιο, κατά βάση, χορευτικό μοτίβο.
Το Φυσούνι είναι συνδεδεμένο κυρίως με την περιοχή της Πρέβεζας. Παλαιότερα χορευόταν , μάλλον, περισσότερο από τις γυναίκες αλλά με την πάροδο του χρόνου αυτό άλλαξε και σήμερα χορεύεται και από άντρες.
Την ονομασία του την πήρε από κάποιον αέρα που φυσάει στην περιοχή αυτή. Για το λόγο αυτό, προφανώς, έχει πιο γρήγορο ρυθμό από τους περισσότερους χορούς της Ηπείρου. Σύμφωνα με κάποιες αναφορές ο χορός συναντάται και σε χωριά του Πωγωνίου και του Ζαγορίου καθώς και στην περιοχή των Ιωαννίνων.
Το Ελενάκι είναι τραγούδι που εντάχθηκε στο μουσικό και χορευτικό ρεπερτόριο της Κόνιτσας από το 1922 και μετά.
Επίσης συναντάται και στην περιοχή της Δωδώνης.
Πηγή – Πληροφορίες : Θανάσης Μπέας, Γιάννης Δήμας, Δόρα Στράτου.
Προτεινόμενο βίντεο : Το Ελενάκι όπως χορεύεται στην περιοχή της Κόνιτσας.
5) Ζαγορίσιος* (Ν.Ιωαννίνων)
Χορός που παίρνει την ονομασία του από το όνομα του τραγουδιού. Βέβαια εκτός από τα τραγούδια που είναι αρκετά, υπάρχει κι ένας παλιός οργανικός σκοπός που ονομάζεται Ζαγορίσιο και εμείς το χρησιμοποιήσαμε συμβατικά – γι’ αυτό και ο αστερίσκος – σαν ονομασία του χορού. Κάποια από τα τραγούδια με τα οποία χορεύεται ο χορός και από το όνομά τους παίρνει και την ονομασία του είναι το “Καπέσοβο”, ο “Κωνσταντάκης”, το “Άσπρα μου πουλιά”, η “Αλεξάνδρα”, η”Βιργινάδα” και η “Μαριόλα”.
Χορεύεται στο Ζαγόρι, στο Πωγώνι και στην περιοχή της Κόνιτσας με κάποιες παραλλαγές από χωριό σε χωριό.
Στο κεντρικό και δυτικό Ζαγόρι οι χορευτές σε κάποιο σημείο του χορού χτυπούν το πόδι τους κάτω και όπως χαρακτηριστικά λένε κάποιες γιαγιάδες από την περιοχή, “έτσι χτυπάμε τη γη που θα μας φάει”.
Πηγές – Πληροφορίες : Θανάσης Μπέας, Παναγιώτης Τζόκας
Προτεινόμενο βίντεο 1:
Προτεινόμενο βίντεο 2: